Παπίκιον “Στη χώρα των Γιγάντων”

“Γιατί πάντα ο άνθρωπος αναζητούσε τον Θεό στη φύση ; ”

Δεν είμαι θεοσεβούμενος άνθρωπος και σίγουρα όχι δογματιστής.Ταπεινός και περίεργος μπροστά στα φυσικά και κοσμικά φαινόμενα, δήλωνα και δήλώνω θαυμαστής αυτού του κόσμου.

Στην ιδέα όμως να κάνουμε το φθινοπωρινό και πεζοπορικό μας διήμερο στο Παπίκιον όρος, δεν αντιστάθηκα και μπήκα στον πειρασμό να δω αλλά και να νιώσω αυτόν τον τόπο με μια.. πιο πνευματική ματιά.
Και τελικά.. δεν το μετάνιωσα.

“Γνωστό για την πλούσια μοναστική ζωή του, από τις αρχές της πρώτης χιλιετιρίδας ακόμη – νωρίτερα και της Αθωνικής- το Παπίκιο συχνά αναφέρεται από τους ιστορικούς και σαν το Άγιον Όρος της Θράκης, κάτι που σήμερα όμως δεν είναι ορατό. Πέρα μιας μονής και πολλών χαλασμάτων, τίποτε δε θυμίζει την πρώτερη πλούσια ιστορία του. Φύση και χρόνος, για άλλη μια φορά, μας δείχνουν την εφήμερη και ματαιόδοξη ματιά μας προς τον κόσμο αυτό”.

Σκοτεινά ακόμη, και εγώ στην αναμονή παρέα με την γατα της γειτονιάς. Την ηρεμία σε λίγο θα σπάσει η μηχανή του αυτοκινήτου και ο εξοπλισμός που χτυπά δεξιά και αριστερά καθώς φορτώνεται στα γρήγορα για την αναχώρηση
…γρήγορη όμως και η άφιξη στον προορισμό, μιάς και η απόσταση από την πόλη είναι κοντινή. Μόνη δυσκολία ο πολύ κακός δρόμος από το χωριό των Θαμνών προς το φυλάκιο Μαχαίρα.
Ταρακουνημένοι ακόμη από τις συνεχείς νεροφαγιές, δεν καθυστερούμε και ξεκινάμε την πορεία χαμηλώνοντας μέσα στο χιονόρεμα.

Εδώ πλέον ..και εγώ μπαίνω στις σκέψεις που μέρες τώρα “τρώνε” το μυαλό μου…
Τι κάνει τελικά τον άνθρωπο να ζητά συνέχεια απαντήσεις για τα δυσκολότερα ερωτήματά του στη φύση αλλά και στη μοναχική συνύπαρξη μαζί της;
Τι απαντήσεις δόθηκαν σε όλους αυτούς τους ανθρώπους που μόνασαν εδώ;

Δεν θα τολμούσα να τις περιμένω από αυτή τη μικρή μου επίσκεψη, αλλά μετά από λίγα μέτρα σε αυτό τον μαγικό τόπο αρχίζω να πιστεύω ότι ίσως τελικά εδώ μπορέσω να βρω κάποια από τα χαμένα κομμάτια αυτού του αρχέγονου παιχνιδιού.

Οι απαντήσεις θα δίνονταν, με εικόνες πλήρης συναίσθησης, σε όλη τη διάρκεια αυτής της εμπειρίας. Αλλά εμείς μέσα από μια ακόρεστη μανία να αφομοιώσουμε και να μεταφέρουμε όσο το δυνατόν περισσότερη από την ομορφιά γύρω μας, φτάνουμε να δούμε τους εαυτούς μας προσκυνητές σε έναν ιερό τόπο.

Χωρίς κριτική σκέψη και με μόνο οδηγό το συναίσθημα, προχωράμε από βωμό σε βωμό προσφέροντας τις αρμόζουσες δεήσεις, ανίκανοι να δούμε το μετέπειτα προφανές.

Αφού αφήσαμε για λίγο τους βωμούς στην ησυχία τους, και μετά από μια απαιτητική αλλά όχι μεγάλη ανάβαση προς το διάσελο και το καταφύγιο, πιάσαμε να ασχοληθούμε με το στήσιμο της σκηνής.
Έπειτα από τη μεσημεριανή ανάπαυλα και με γεμάτες μπαταρίες προχωράμε προς το σημαδεμένο μονοπάτι που οδηγεί δυτικά του καταφυγίου προς την κορυφογραμμή και τελικά στα σύνορα.

Μερικά μέτρα αργότερα, και λίγο πριν σκεφτούμε να αφήσουμε το μονοπάτι, μιας και έμοιαζε παρατημένο, αυτό που αρχικά φαινόταν να είναι μια ήσυχη απογευματινή πεζοπορία, ξαφνικά μας αποκαλύπτει μια χώρα γιγάντων και θεριών..που όμοια της δεν είχαμε δει ποτέ..!!!

Ψηλές θεόρατες οξιές που κόβουν την ανάσα, γωνιές λουσμένες στο φως και μια υπέροχη διαδρομή που αποζημιώνει σε κάθε βήμα.

Θα κλείναμε τη διαδρομή κυκλικά, όπως έδειχνε το μονοπάτι στον χάρτη, όμως η προχωρημένη ώρα και η βλάστηση που είχε καλύψει κάθε άνοιγμα για μια καλή και ασφαλή συνέχεια δεν μας άφηνε να πάρουμε αυτή την απόφαση. Ετσι τελικά γυρίσαμε πίσω.

Το βράδυ που ακολούθησε μας βρήκε, ως συνήθως, με γέλια, ζεστό φαί και όμορφες συζητήσεις.Την ηρεμία της βραδιάς διέκοπτε μόνο ένα ανήσυχο αρσενικό ζαρκάδι που φώναζε, που και που, σχεδόν δίπλα στη σκηνή μας.

Το πρωινό ξεκίνησε αλλά και ουσιαστικά ολοκληρώθηκε με τη μικρή μας βόλτα στα ανατολικά του καταφυγίου, σε μια κοντινή απόσταση από τη σκηνή και σε ένα ξέφωτο, ατενίζοντας την ανατολή πάνω από τη Ροδόπη και προς τα ημιορεινά της Θράκης.

Η συνέχεια, αν και ήταν προγραμματισμένη αλλιώς (κυρίως με μια ανάβαση στην κορυφή του όρους), λόγω των ειδικών συνθηκών,
είχε τελικά ένα πιο διαδικαστικό χαρακτήρα.. τρώγοντας απλά ένα γερό πρωινό, μαζεύοντας σκηνή και εξοπλισμό, κατηφορίσαμε προς το χιονόρεμα και το μονοπάτι της επιστροφής.

Δεν είναι κακό να βρίσκεις μυθικούς θεούς και δαίμονες όταν αναζητάς τον μύθο.. είναι τόσο χαλαρωτικό να βλέπεις ξανά τον κόσμο με τα μάτια ενός παιδιού. Και νομίζω ότι αυτό ήταν κάτι που μου έδωσε αυτό το βουνό, τη χαμένη ματιά στη φαντασία, μακριά από τη σκληρή ορθολογιστική πραγματικότητα.
Στο τέλος όμως για όλους όσους μοναχικά περιδιαβαίνουν τα βουνά και μόνοι ζούνε δίπλα στη φύση οι απαντήσεις δίνονται και είναι μακριά από κάθε μύθο.
Και αυτό γιατί τους αναγκάζει να ρισκάρουν πηγαίνοντας τους κάθε φορά ένα βήμα παραπέρα, γιατί τους μαθαίνει να συνομιλούν με το δαιμόνιο μέσα τους γνωρίζοντάς το καλύτερα και γιατί εντέλει δείχνει την πραγματική τους θέση στον κόσμο αυτό.

Με το βλέμμα ψηλά

“Δεν είμαι ελευθερωτής, οι ελευθερωτές δεν υπάρχουν, οι άνθρωποι πρέπει να ελευθερώσουν τον εαυτό τους. ” (Τσε Γκεβάρα)

Πόσο εύκολο είναι όμως να ελευθερώσουμε το νου μας; Τι πρέπει να γνωρίσουμε πρώτα, τον κόσμο μέσα μας ή έξω από εμάς; Νομίζω ότι για εμένα είναι μια αμφίδρομη διαδικασία με απώτερο σκοπό όμως την καλύτερη γνώση του εαυτού μας, εντός αλλά και εκτός του κοινωνικού συνόλου.
Γιατί όμως σας τα λέω όλα αυτά; Γιατί έχουν αξία τέτοιες σκέψεις σε ένα blog για τη φύση και τη φωτογραφία;

Η φύση είναι ελευθερία και αυτό θα σου το πουν όλοι όσοι ασχολούνται γύρω από αυτή είτε σαν χόμπι είτε σαν εργασία. Το να βρίσκεσαι, λοιπόν, σε ένα τέτοιο περιβάλλον, από μόνο του σου δίνει την ευκαιρία να ξεφύγεις από τα δεσμά της σύγχρονης αστικής ζωής.
Όμως γιατί; Τι αφήνεις πίσω; Σε ένα γενικό πλαίσιο θα ήταν εύκολο να πούμε ότι αφήνεις υποχρεώσεις, λογαριασμούς, χρονοδιάγραμματα κτλ. Επομένως, έστω και προσωρινά, είσαι ελεύθερος.

Όμως δεν είναι μόνο αυτό.. μαζί με όλα αυτά αφήνεις πίσω σου και περιορισμούς, οπτικούς περιορισμούς, στο πως να αντιλαμβάνεσαι το χώρο, αλλά και τη θέση σου μέσα σε αυτόν.

Συνεπώς θα ήταν αποδεκτό να πούμε ότι στη φύση προσδιορίζουμε ή αν θέλετε επαναπροσδιορίζουμε τις ελευθερίες που είχαμε, χάσαμε ή παραδώσαμε για την ασφάλεια και την άνεση της ζωής στο άστυ.

Με τέτοιες σκέψεις, λοιπόν, καταπιάνομαι κάποιες φορές γυρνώντας από μια εξόρμηση ή καθώς βλέπω το φωτογραφικό υλικό της ημέρας.
Αναρωτιέμαι αν αυτό έχει και αποτέλεσματα στις φωτογραφίες μου όσο και στις σκέψεις μου.
Και η αλήθεια είναι ότι έχει, ίσως γιατί με το πέρασμα του χρόνου ωρίμασε το βλέμμα μου ή γιατί έμαθα καλά αυτά τα βουνά. Αλλά κυρίως γιατί τελικά έμαθα να βλέπω τον κόσμο εντός και εκτός του βουνού με άλλα μάτια.

Μια επίσκεψη στον πλανήτη Δέλτα.

Μεσημέρι Σαββάτου και ο χιονιάς καλά κρατεί. Εγώ πίνω τον καφέ μου στα ζεστά και όπως οι περισσότεροι από μας απολαμβάνω το θέαμα.

Όμως κάτι με τρώει… κάτι που δεν με αφήνει να ησυχάσω. Δεν ξέρω αν είναι ο εθισμός που είχα από παιδί στην περιπέτεια ή μια ανάγκη που έχω τα τελευταία χρόνια να απαθανατίζω φωτογραφικά τη φύση και τα φυσικά φαινόμενα γύρω μου. Όπως και να χει, τελικά δεν αργώ πολύ να πάρω την απόφαση· αρπάζω σάκο και φωτογραφική και φεύγω προς τα έξω.
Υπάρχει ένας “πλανήτης” λίγο πιο πέρα από την πόλη που ζω.. δεν τον επισκέφτομαι συχνά, αλλά κάθε φορά που το κάνω δεν το μετανιώνω. Ίσως γιατί πάντα εχει και κάτι καινούργιο να μου δείξει. Αποφασίζω να μπω στην τροχιά του και πλησιάζω με ανυπομονησία.
Το χιόνι τώρα πέφτει ψιλό. Καθώς προσεγγίζω τον στόχο μου η αγωνία μεγαλώνει. Στο καντράν η θερμοκρασία δείχνει – 1.. μια καλή ενδείξη θα έλεγε κανείς σχετικά με τον καιρό, αλλά με τον βοριά να σηκώνει το έδαφος κάτω από τα πόδια σου και με την υγρασία στα ύψη δεν το λες ακριβώς και φιλόξενο τόπο.

Το πρώτο βήμα σε αυτή την “αφιλόξενη γη” γίνεται με κόπο αλλά και δέος. Με όλες τις αισθήσεις “γεμάτες” προχωράω σε ένα κόσμο φτιαγμένο από χιόνι και άμμο, σμιλεμένο με αέρα .

Κινούμαι φωτογραφίζοντας και προσπαθώντας έτσι να τον καταλάβω. Για άλλη μια φορά κάνω κύκλους γύρω του, βλέπω τα ίδια τοπία αλλά κάθε φορά τόσο διαφορετικά.

Εχει μια άγρια αλλά και απλή ομορφιά αυτό το μέρος σκέφτομαι.. τόση που το κάνει σχεδόν εξωγήινο.

Απομακρύνομαι από τους αμμόλοφους προς τον ορίζοντα και ύστερα ξανά προς τους αμμόλοφους. Είναι πολύ χαλαρωτικό να νιώθεις χαμένος όταν ξέρεις ότι δεν μπορείς πραγματικά να χαθείς.

Τι είναι αυτό που με κάνει να βρίσκομαι εδώ με χέρια και πόδια παγωμένα, αναρωτιέμαι. Ίσως κάποτε για κάποιους να ήταν ανάγκη… ανάγκη για κυνήγι, ψάρεμα, επιβίωση. Τώρα όμως εγώ έχω την πολυτέλεια να στέκομαι μπροστά σε αυτό το συναρπαστικό θέαμα και απλά να απολαμβάνω τη στιγμή.

Φεύγω πίσω, απομακρύνομαι σιγά σιγά προς το όχημα. Σε αυτή την τόσο ξεχωριστή παραλία, στα πλαίσια του εθνικού υγροτοπικού πάρκου στο Δέλτα του Έβρου, αφήνω τα βήματα μου μόνο για να τα ξαναβρώ την επόμενη φορά..

Μικρές εξορμήσεις “Σάπκα “

“…πάλι τα βουνά κοιτάς ” μου λέει για ακόμη μια φορά ο συνάδελφος στη δουλειά, γελάω.. αλλά τα μάτια δε φεύγουν από την οθόνη. Και πώς να μην τα κοιτώ.. είναι ήδη μέσα Οκτώβρη και όλοι οι λάτρεις των βουνών είναι σε μια κατάσταση τρέλας.

Μετά την πρώτη εξόρμηση, το πρώτο Σαββατοκύριακο του μήνα, αλλά και μετά από ένα ήσυχο καλοκαίρι, η όρεξη για βουνό είχε ανοίξει για τα καλά. Το φθινόπωρο έχει μια ασύγκριτη γοητεία για πολλούς και εγώ είμαι σίγουρα ένας από αυτούς . Αυτό το ΣΚ θα ήταν ιδανικό, σκέφτηκα, όσο κοιτούσα τις προγνώσεις του καιρού, με χαμηλές νεφώσεις, χωρίς βροχή και καλές θερμοκρασίες.

Δεν αργεί να ‘ρθει η Κυριακή και εγώ 06:10 είμαι ήδη στο δρόμο προς τα ορεινά του νομού. Όλα έδειχναν ότι θα με περίμεναν οι τέλειες συνθήκες, όμως καθώς πλησιάζω στον προορισμό μου τα πράγματα αλλάζουν. Οι διαδρομές που με τόση ευλάβεια διάλεγα μέσα στην εβδομάδα δεν έχουν δείγμα νεφώσεων ή ομίχλης. “Εντάξει”, θα πει κάποιος, “και τι έγινε”…Ίσως τίποτα, αλλά σκεφτείτε οτι για όσους ασχολούνται με τα βουνά αλλά και τη φωτογραφία, το σκηνικό που εξελίσσεται κάθε φορά γύρω τους είναι καταλυτικό για την απόδοση της ατμόσφαιρας που θέλουν να δοθεί.

Γι’αυτό και λύση ήταν πλέον η Σάπκα, που μαζί με την κορυφή Σίλο, ακριβώς δίπλα, αποτελούν τις δύο ψηλότερες στα ηπειρωτικά του νόμου Έβρου. Κοντά χιλιομετρικά αλλά και υψομετρικά, δεν αργώ να φτάσω στον προορισμό μου. Άγρια και ομιχλώδης η βραχώδης κορυφή της, δεν με απογοητεύει.

Ανέβηκα και περιπλανήθηκα στα γνώριμα τοπία της για να φωτογραφίσω τις γνωστές για μένα γωνιές της.

Όμως κάπου εκεί, μια λάθος στροφή, και ξαφνικά βρίσκομαι μπροστά στο πιο όμορφο λάθος της ημέρας. Ένα υπέροχο δάσος βελανιδιάς που κάλυπτε τη δυτική πλευρά του λόφου απλωνόταν τώρα μπροστά μου.

Αυτό μου αρέσει στο βουνό, δε σταματά ποτέ να σε εκπλήσσει! Μπορεί να περνάς πολλές φορές από το ίδιο μέρος, όμως κάθε φορά να είναι διαφορετικό. Πόσο μάλλον όταν βρεθείς μπροστά σε μια γωνιά του, άγνωστη μέχρι εκείνη τη στιγμή.

Απόλαυσα για ώρα τη μυστηριακή ατμόσφαιρα εκείνου του δάσους και αφού πρώτα συμβουλεύτηκα το χάρτη, κατηφόρισα για να πιάσω το μονοπάτι λίγο πιο κάτω.

Εκεί για άλλη μια φορά το τοπίο άλλαζε, οξιές μαζί με βελανιδιες έκαναν τώρα το δάσος να φαντάζει παραμυθένιο.

Το εξερεύνησα για λίγο, μένοντας ενθουσιασμένος από τις προοπτικές αυτής της νέας ανακάλυψης. Όμως ο χρόνος τελείωνε και εγώ έπρεπε να αφήσω την περαιτέρω διερεύνηση του για μια επόμενη φορά. Συνέχισα προς την αρχή του μονοπατιού και αφού πέρασα τα ορεινά ανοίγματα του, δαρμένα από τους δυνατούς βοριάδες, έφτασα στο αυτοκίνητο.

Δεν είναι δύσκολο να χάσεις την αίσθηση του χρόνου όταν βρίσκεσαι εδώ.. και αυτό μπορεί να είναι τρομακτικό για κάποιους. Δεν τους αδικώ.. έχουμε ορίσει τη ζωή μας σε χρονικά ορόσημα, θέλοντας έτσι να έχουμε την ψευδαίσθηση του ελέγχου. Το βουνό θέλει σεβασμό και σίγουρα έχει τους ρυθμούς του.. απλά το μόνο που χρειάζεται από εμάς είναι να εναρμονιστούμε .

Ελατιά “Μια αποστολή στην καρδιά του δάσους “

Είχε έρθει επιτέλους η στιγμή…!!Η στιγμή να κάνουμε το επόμενο βήμα, ή μάλλον πολλά περισσότερα, και να βρεθούμε μόνοι στην καρδιά ενός δάσους, χωρίς όχημα, χωρίς σήμα, χιλιόμετρα μακριά από καθετί “πολιτισμένο “.

Από καιρό η πεζοπορική μας ομάδα έκανε σχέδια για την “αναβάθμιση” της εμπειρίας αλλά και της επαφής μας με το βουνό και το δάσος. Γι’αυτό και όταν τελικά ήρθε η ώρα δε δίστασα. Μια περιπέτεια σκέφτηκα, μια περιπέτεια στα σπλάχνα του μεγαλύτερου δάσους της Ελλάδας, το δάσος της Ελατιάς ή αλλιώς Καρά Ντερέ.

Πλούσιο σε ιστορία που ξεκινά από τα αρχαία φύλα των Διών μέχρι τα τσελιγκάτα των Σαρακατσαναίων, αλλά και με βιοποικιλότητα που θα ζήλευαν πολλά δάση στην Ευρώπη, τράβηξε όλη μου την προσοχή.

Όπως κάθε φόρα κάθισα με τον καλό φίλο και συνοδοιπόρο Γιάννη για να οργανώσουμε την επίσκεψη μας στο βουνό. Μόνο που αυτή τη φορά η αποστολή μας είχε και κάποιες βασικές διαφορές που έπρεπε να ληφθούν σοβαρά υπόψη: Πρώτον το όχημα θα έμενε στη βάση της πρώτης κατασκήνωσης, πράγμα που σήμαινε ότι θα έπρεπε να οργανώσουμε και να μεταφέρουμε εξοπλισμό και τρόφιμα 15 κιλών (ανά άτομο) στην κατασκήνωση 2. Και δεύτερον να είμαστε κυρίως ψυχολογικά αλλά και τεχνικά έτοιμοι να αντιμετωπίσουμε με το σεβασμό που πρέπει ένα βουνό και δάσος με έντονα καιρικά φαινόμενα, πλούσια χλωρίδα αλλά και πανίδα, που μεταξύ άλλων περιελάμβανε και πολλές θεάσεις αρκούδας .

Η κυκλική διαδρομή, περιμετρικά της κορυφής Τσάκαλος.

Φτάσαμε αργά το απόγευμα στο δασικό χωριό και με το τελευταίο φως στήσαμε σκηνές. Ρίξαμε μια γρήγορη ματιά στη διαδρομή και φάγαμε ένα γερό βραδινό. Με μια μεγάλη μέρα πίσω μας αλλά και με μια μεγαλύτερη να ακολουθεί, δεν αργήσαμε να πιάσουμε “θέση” για ύπνο.

Νωρίς το επόμενο πρωί..ξημερώματα..και βρίσκω τον εαυτό μου μόνο σε ένα λιβάδι να κοιτά με στωικότητα μια ομάδα άγριων αλόγων. Αφήνομαι στην απλότητα της φύσης γύρω μου και με κυριαρχεί ένα αίσθημα γαλήνης, ίσως επειδή λείπει τόσο πολύ από τη ζωή μας.

Γυρίζω το βλέμμα στον ήλιο..είχε έρθει η ώρα να επιστρέψω στο camp. Αφού μαζεύουμε και φορτώνουμε εξοπλισμό, ξεκινάμε για πορεία 19 χιλιομέτρων προς Βαθύρεμα και την κατασκήνωση 2.

Η διαδρομή στο δάσος, βγαλμένη σαν μέσα από τις ταινίες που βλέπαμε μικροί, με νεράιδες, ξωτικά και νάνους κρυμμένους πίσω από φτέρες και δέντρα ελάτης, ενώ μαζί τους τα μικρά και τα μεγάλα ρυάκια, οι ρεματιές και τα λιβάδια συνέθεταν το κατάλληλο σκηνικό.

Και κάπου εκεί στη μέση της διαδρομής μια γερή υπενθύμιση της άγριας πραγματικότητας γύρω μας..βαθιές τομές στον φλοιό ενός δέντρου δείχνουν καθαρά την ωμή δύναμη της αρκούδας και της κυριαρχίας της στην περιοχή.

Προχωράμε, με θαυμασμό αλλά και σεβασμό, συνεχίζουμε μέχρι που τελικά φτάνουμε στον προορισμό μας.

Μόλις που προλαβαίνουμε να στήσουμε τη σκηνή και ξεκινά το μπουρίνι που ακούγαμε να έρχεται εδώ και ώρα. Αφήνουμε τη βροχή αλλά και το ψιλό χαλάζι να μας χαρίσει μια υπέροχη μεσημεριανή σιέστα. Ο καιρός τελικά καταλαγιάζει και εμείς αφηνόμαστε στο τοπίο που απλόχερα μας προσφέρει μοναδικές στιγμές.

Στο βουνό βραδιάζει νωρίς. . Δεν ήταν μια εύκολη μέρα άλλα η νύχτα εξελίσσεται ήσυχα και χαλαρωτικά..μια ζεστή σούπα και η καλή παρέα ανεπτερώνουν σώμα και πνεύμα.

Το επόμενο πρωί νιώθω ξεκούραστος, πάρα την επίπονη χθεσινή πορεία. Ο καλός ύπνος και ο ήπιος καιρός έχουν βοηθήσει αρκετά. Ωστόσο μια πορεία ενός χιλιομέτρου σε ένα πυκνό δάσος, που μόλις είχε αρχίσει να ξυπνά, περίμενε για να μας οδηγήσει στα Ελληνοβουλγαρικά σύνορα.

Περαστικός, αδιάκριτος παρατηρητής στις μυστικές γωνιές του, κλέβω στιγμές από τη ζωή που παλεύει, αγωνιά και γιγαντώνεται μέσα του.

Φωλιά του κόκκινου ευρωπαϊκού μυρμηγκιού

Και εκεί στα όρια του κόσμου που εμείς είχαμε χαράξει ξεκινά και η πεζοπορία εκτός μονοπατιού. Ανάμεσα στα 1600 με 1800 μέτρα υψόμετρο διανύουμε μια πορεία μοναδικής ομορφιάς επάνω στη συνοριογραμμή. Μια αίσθηση ελευθερίας που ξεπερνά τα τεχνικά όρια που επιβάλλει ο άνθρωπος στο περιβάλλον του γεμίζει τις καρδιές μας.

Στέκομαι λίγο με το ένα πόδι στην Ελλάδα και το άλλο Βουλγαρία, παίρνω μια βαθιά ανάσα και συνεχίζω..

Σε λίγο θα βρισκόμασταν ξανά στους δασικούς δρόμους αλλά και στην τελική ευθεία για την κατασκήνωση 1 και την επιστροφή.

Κάπου εκεί συναντάμε και το άλλο μισό μιας φωτογραφικής παρέας που μια βραδιά νωρίτερα είχαμε γνωρίσει στο δασικό χωριό. Μας “συστήνουν” στην ενασχόληση τους, τη φωτογράφιση πτηνών, και δεν εκπλήσσομαι μαθαίνοντας για το ενδιαφέρον που έχει στην περιοχή. Συνειδητοποιώ ότι εδώ στα ορεινά θα υπάρχει πάντα μια παρέα ανθρώπων που θα κάτσει για να μοιραστεί μαζί σου το πάθος για τη φύση με τις πιο όμορφες ιστορίες.

Αφήνοντας αυτόν τον μαγικό τόπο νιώθω νικητής, όχι απέναντι στο βουνό και το δάσος, αλλά απέναντι στην καθημερινότητα και απέναντι στην ευκολία της ρουτίνας που συνεχώς προσπαθεί να σε πείσει ότι δεν θα τα καταφέρεις εκεί έξω, οτι έχεις χάσει τα ένστικτα σου και οτι έχεις “εξημερωθεί”.

Φεύγω πλήρης από βουνό και δάσος, αλλά και ήσυχος ξέροντας ότι θα είναι πάντα εκεί οδηγός στο βλέμμα μου.

Η διαδρομή αυτή στηρίχθηκε από αυτή του Αντώνη Συναπίδη και της παρέας του.

Μικρές εξορμήσεις “Κύκνειο άσμα”

“Τις περισσότερες φορές απλά πεζοπορείς και αφήνεσαι στη διαδρομή”

Απόγευμα Σαββάτου και πιάνω τον εαυτό μου να χαζεύει μπροστά σε μια οθόνη τους χάρτες της περιοχής. Υψόμετρα, μονοπάτια και βλάστηση, τα σημεία ενδιαφέροντος. Είχα σκοπό να “πάρω τα βουνά” την επομένη κι έτσι έκανα τη μικρή μου έρευνα. Τα καιρικά φαινόμενα δεν υπόσχονταν και πολλά, αλλά με τον πάντα άστατο Μάρτη είχα την ελπίδα για λίγο χιόνι ή κλειστό καιρό στο πέρας του χειμώνα.

Ξεκινήσα πρωί πρωί με τον “συνήθη ύποπτο”, Γιάννη, για τη σχεδόν εβδομαδιαία επανασύνδεση με τη φύση. 45 λεπτά αργότερα και πλησιάζοντας στο μέγιστο υψόμετρο για την περιοχή -1000μ – διαπίστωσα για ακόμη μια φορά οτι εδώ πάνω η φύση έχει τους δικούς της ρυθμούς.

Και αυτή τη φορά έπρεπε να συντονιστείς με ένα ολόλευκο τοπίο σε χαμηλές θερμοκρασίες και βαριά ατμόσφαιρα .Ηταν λες και κάθε γωνιά, κάθε κλαδί και καθετί μέσα στο δάσος είχε “βαπτιστεί” μεσα στο ψυχρότερο λευκό.

Δε θα μπορούσα να είμαι περισσότερο ενθουσιασμένος από αυτή την αναπάντεχη συγκυρία. Με το ένα μάτι στην περιπέτεια και το άλλο στην προσπάθεια να μεταφέρω με εικόνα και λόγο όλα αυτά που συμβαίνουν γύρω μου, μπήκα στο μονοπάτι.

Δεν είναι εύκολο να μεταδώσει κάνεις το δέος που σε πιάνει όταν βρίσκεσαι μέσα σε τέτοιες εικόνες και συνθήκες. Κάποιος ποιητής ίσως να περνούσε ένα μέρος αυτού..για μένα όμως η γοητεία που πηγάζει από αυτό το τοπίο είναι κάτι εντελώς βιωματικό.

Κάναμε μια διαδρομή περίπου 4.5 χιλιομέτρων μέσα σε πυκνή βλάστηση και σποραδικά ξέφωτα, με έντονη την παρουσία της πανίδας στην περιοχή, αφού στο “φρέσκο” χιόνι είχαν αφήσει τα σημάδια τους αλεπούδες, ζαρκάδια και λαγοί.

Δεν είναι πάντα έτσι..δε συμβαίνουν πάντα τόσα όσα για να συνθέσουν γύρω σου το ιδανικό σενάριο. Τις περισσότερες φορές απλά πεζοπορείς και αφήνεσαι στη διαδρομή . Όμως στο τέλος κάθε πορείας κοιτάς πίσω σου με μια αίσθηση πλήρωσης και χωρίς ενδοιασμούς για τη δικαίωση της επιλογής.

Μπήκαμε στο αμάξι για την επιστροφή, το μυαλό ακόμη γεμάτο εικόνες που είχαν αρχίσει ήδη να γίνονται αναμνήσεις. Όμως ακόμα και τώρα σαν επισφράγιση αυτής της υπέροχης μέρας, το βουνό δε μας άφησε έτσι…ένας επιβλητικός χρυσαετός συνόδευσε με το πέταγμά του την έξοδο μας από αυτό.

Μικρές εξορμήσεις “Στη σκιά του δάσους” 

“Δε χρειάζεται να ταξιδέψει κανείς μακριά, ούτε να έχει όλο το Σαββατοκύριακο στη διάθεση του, για να έρθει κοντά με τη φύση.”



Ξημερώματα Κυριακής…ακόμη έξω είναι πίσσα σκοτάδι και όμως κάποιοι ετοιμάζουνε καφέ, μαζεύουν εξοπλισμό και προσπαθούν  να καταλάβουν τι διάλο κάνουν τέτοια μέρα και ώρα ξύπνιοι.
Πιάνεις το δρόμο, αφήνοντας πίσω μια ήσυχη, φωταγωγημένη πόλη, για να βρεθείς σε ένα φυσικό περιβάλλον χωρίς τεχνητές προσαρμογές στα μέτρα του ανθρώπου.

Η πορεία βόρεια, στα ορεινά του νομού Έβρου, στην πίσω αυλή του σπιτιού σου, όπως θα λέγανε κάποιοι, αλλά πάντα με μια δόση ενθουσιασμού για το άγνωστο. Άλλωστε η περιπέτεια δεν ξεκινά με την εξερεύνηση μιας νέας περιοχής, αλλά με την εξερεύνηση μιας νέας επιλογής ..μιας επιλογής στο πώς να δεις τον κόσμο σήμερα, τώρα. Και σε αυτό συμβάλλουν κυρίως δύο παράγοντες, οι καιρικές συνθήκες και η διάθεση να αλληλοεπιδράσεις με το περιβάλλον σου.

 Μέσα σε μόλις 45 λεπτά ήμουν στην καρδιά του ορεινού όγκου και όλα ήταν ιδανικά για το είδος της πεζοπορίας που είχα κατά νου. Το χιονόνερο που έπεφτε απαλά, η χαμηλή νέφωση, αλλα και ο αχνός φωτισμός άνοιγαν πύλη στη βαθύτερη, πιο σκοτεινή πλευρά του δάσους, σε ένα άγριο, σαγηνευτικό, μυστηριώδες και ίσως λίγο τρομακτικό τόπο που έκανε σώμα και πνεύμα να γεμίζουν αδρεναλίνη.

Προχώρησα βαθιά μέσα στο σύμπλεγμα των κωνοφόρων και μεμιάς βρέθηκα στην ξεχωριστή, άλλη πραγματικότητα που υπήρχε κατω από αυτό. Σκοτεινές, απόκοσμες εικόνες, σαν από κάποια κινηματογραφικη ταινία, τραβούσαν το βλέμμα στις πιο όμορφες γωνιές του.

Περιπλανήθηκα για ώρα μέσα σ’αυτο μέχρι που έφτασα στα “σύνορα” της κυριαρχίας του. Και κάπου εκεί, μεταξύ δύο κόσμων, εκεί όπου ελάτη και οξιά παλεύουν για λίγο φως και γη, έγινα μάρτυρας μιας συμβίωσης ανταγωνιστικής αλλά και αρμονικής. 

 Μάλλον στη φύση η ζωή έχει τους δικούς της απλούς κανόνες και ο χρόνος είναι εδώ για να δίνει συνέχεια και όχι τέλος. Αναρωτήθηκα, αν εμείς έχουμε χάσει αυτήν την απλότητα στη ζωή μας και αν τελικά ο χρόνος δεν είναι πια με το μέρος μας. Έπειτα πήρα το μονοπάτι της επιστροφής. 

 

Αφήνοντας αυτή τη γωνιά του πλανήτη μας, ένιωσα για ακόμη μια φορά τη γαλήνη εκείνη που, παρά την κούραση της καθημερινότητας, κάνει κάθε μου απόφαση να βρεθώ εκεί έξω..εύκολη.

Μεγάλο Λιβάδι η “άγρια δύση” της Ροδόπης. 

“Δεν είναι δύσκολο να αφεθεί κάποιος στη μαγεία του δάσους το φθινόπωρο, το δύσκολο είναι να ξεφύγει από αυτή. “

Κάθε φορά που ετοιμάζω τα πράγματα μου για το βουνό με πιάνει αυτή -η γνωστή σε πολλούς- αίσθηση ενθουσιασμού με το σφίξιμο στο στομάχι .Τη φορά αυτή όμως είχα και έναν λόγο παραπάνω να είμαι ενθουσιασμένος. Πέρα από το ότι ήταν μια φθινοπωρινή εξόρμηση ,πάντα πλούσια σε χρώματα και καιρικά φαινόμενα, ήταν και μια ευκαιρία να επισκεφτώ ένα από τα αγαπημένα μου μέρη στην οροσειρά της Ροδόπης, το Μεγάλο Λιβάδι.

Το Μεγάλο Λιβάδι ή Ουλού Γιαλά, όπως το ξέρουν οι παλαιότεροι, δεν είναι άλλος ένας συνηθισμένος προορισμός. Φανταστείτε ότι κάπου εκεί στα ορεινά, μεταξύ 1400 και 1600μ. υψόμετρο, και ανάμεσα στις βουνοκορφές υπάρχει καλά κρυμμένο ένα οροπέδιο μοναδικής ομορφιάς. Τα καταπράσινα λιβάδια του, οι διάσπαρτες λιμνούλες τύρφης, τα μικρά και μεγάλα συμπλέγματα δασών ,κυρίως οξιά και δασική πεύκη, μαζί με την πλούσια πανίδα, που γίνεται αντιληπτή σε κάθε σου βήμα, συνθέτουν ένα από τα γοητευτικότερα τοπία που έχω δει.
Ξεκινήσαμε για τον προορισμό μας ξημερώματα Σαββάτου με επιστροφή Κυριακή βράδυ,γι’αυτό και ο χρόνος μας ήταν περιορισμένος, όταν όμως ο ποταμός Νέστος ήρθε στο δρόμο μας και το θέαμα που προσέφερε ήταν τόσο ονειρικό όσο εκείνο το πρωινό, δεν γινόταν να αφήσουμε την ευκαιρία για μία γρήγορη επίσκεψη να πάει χαμένη .Έτσι κατηφορήσαμε και περιπλανηθήκαμε για λίγο σε αυτό τον κόσμο, παίρνοντας μαζί μας όσες εικόνες και αισθήσεις μπορούσαμε.

Στο δρόμο ξανά για τον Λιβάδι, μετά από μια υπέροχη αλλά και επίπονη διαδρομή ανάμεσα από δάση δρυός και οξιάς, φτάσαμε στον τελικό μας προορισμό.

Κατασκηνώσαμε σε ένα κομβικό σημείο (μερικά χιλιόμετρα πριν το Μ.Λιβάδι) λίγο κάτω από τη λίμνη τύρφης και πίσω από την καλύβα ενός βοσκού. Δεν καθυστέρησαμε παραπάνω και ξεκινήσαμε μια μικρή εξερεύνηση στη γύρω περιοχή.

Το τοπίο γύρω σαν ένα άλλο Ελ Ντοράντο θάμπωνε σε κάθε βήμα το πεινασμένο ματι, ενώ φως και χρυσοκόκκινο φύλλωμα έκανε κάθε εικόνα να φαντάζει σουρεαλιστική.

Αφού περιπλανηθήκαμε για λίγο, αποφάσισα να πάρω ένα παλιό γνώριμο μονοπάτι πίσω από τη λιμνούλα και είπα του Γιάννη ότι θα τον συναντήσω λίγο αργότερα στην πηγή που βρισκόταν στην άκρη του λιβαδιού . Τελικά έγινε μια κυκλική διαδρομή που ξεκινούσε από το camp, έκανε πέρασμα από τη λίμνη τύρφης, έβγαινε στο μικρό Λιβάδι δίπλα μας, ανέβαινε από την πηγή σχεδόν στα σύνορα με Βουλγαρία, για να επιστρέψει από το χωμάτινο δρόμο πίσω στις σκηνές.

Η κυκλική διαδρομή μέσα από το μικρό Λιβάδι.

Ήταν πραγματικά μια απολαυστική διαδρομή, ωραίες εναλλαγές από τοπία άγριας Δύσης με απομονωμένα ράντζα και κοπάδια βοοειδών, σε μαγικά μονοπάτια βγαλμένα σαν από παραμύθι.

Μετά και από μια πολύ κουραστική αλλά πλούσια ημέρα αρχίσαμε και τη διαδικασία για μια ήσυχη, αλλά από ότι φάνηκε όχι και τόσο ξεκούραστη, νύχτα. Βρήκαμε ότι η “βεράντα” της καλύβας ήταν το ιδανικότερο μέρος για να προστατευτούμε από υγρασία και βορειά κι έτσι ετοιμάσαμε το “τραπέζι” μας .Από εκεί απολαύσαμε το ηλιοβασίλεμα και τους διάφορους αγελαδάρηδες που μάζευαν τα κοπάδια τους.

Δεν μπορώ να πω ότι το πρωί μας βρήκε και στην καλύτερη κατάσταση. .Κάθε φορά που ξυπνάω στο βουνό έχω μια αίσθηση γαλήνης και νιώθω σαν να έχω κοιμηθεί 10 μέρες, αλλά αυτή η νύχτα νομίζω ότι τα είχε πάρει όλα πίσω. Κρύο, υγρασία και παγετός..όλα όσα βιώσαμε εκείνο το βράδυ τα αντικρίσαμε και βγαίνοντας από τις σκηνές.
Μετά από το πρώτο σοκ και χωρίς να το σκεφτούμε παραπάνω κινήσαμε για μερικές πρωινές φωτογραφίες. Η πάχνη που είχε πέσει παντού έκανε το λιβάδι να μοιάζει χιονισμένο, ενώ ο ήλιος που είχε αρχίσει να βγαίνει δειλά δειλά λύτρωνε από το σκοτάδι τη ζωή γύρω του.

Κάπου εκεί μας βρήκε και ο Χρηστάρας, το παιδί από το διπλανό “Ράτζο”. Προσφέρθηκε να μας κεράσει ένα καφεδάκι δίπλα στη σόμπα και φυσικά δεχθήκαμε αμέσως. Αφού τα είπαμε για λίγη ώρα και μάθαμε λίγα πράγματα για τη ζωή του ως νέου κτηνοτρόφου, τον ευχαριστήσαμε για τη θερμή του φιλοξενία και τον αφήσαμε να βγάλει τα ζώα για την καθημερινή τους “βόλτα “.

Για το υπόλοιπο της ημέρας είπαμε να κινηθούμε νότια χωρίς κάποιο ιδιαίτερο στόχο . Καμιά φορά αυτές οι μικρές άσκοπες περιηγήσεις δίνουν και τις ομορφότερες εμπειρίες. Προσπαθήσαμε να βγούμε στην άκρη του οροπεδίου για να δούμε τη θέα, αλλά τελικά δεν τα καταφέραμε’ ο χρόνος πεζοπορίας τέτοια εποχή δεν είναι με το μέρος μας. Έτσι αρκεστήκαμε στην ανακάλυψη μερικών νέων μονοπατιών, παρακαταθήκη για μια επόμενη επίσκεψη, και γυρίσαμε στο camp.

Μάζεψα τη σκηνή, έκατσα για λίγο κάτω από τον ήλιο και ζεστάθηκα για τα καλά, εντυπωσιασμένος από τη Θερμοκρασία που από τους -2 είχε πάει σχεδόν +25. Αυτό που πέρασα εχθές το βράδυ δεν το λες και καμιά ιστορία επιβίωσης, σκέφτηκα χαμογελώντας ,σίγουρα όμως ήταν μια εμπειρία που δεν θα ξεχάσω ποτέ.

Τελικά πέρα από τις όμορφες στιγμές με παρέα ,τις πεζοπορίες και τις εικόνες που παίρνεις πίσω, είναι και κάποιες στιγμές που δοκιμάζεται η αντοχή και τα όρια σου. Και είναι αυτές οι στιγμές του διαχωρισμού σε αυτούς που λένε “ποτέ ξανά” με αυτούς που θα ανακαλύψουν νέα όρια στους εαυτούς τους και ανυπόμονοι θα περιμένουν το “πότε” θα ξαναβρεθούν εκεί έξω. .

Θερινά μονοπάτια στο Παρθένο Δάσος 

“Λύτρωση από ένα καύσωνα στο Παρθένο Δάσος του Φρακτού. ”

Είχαμε από καιρό κανονίσει την καθιερωμένη επίσκεψη μας  στα βουνά της Ροδόπης, που όμως λόγω προσωπικών υποχρεώσεων είχε καθυστερήσει αρκετά. Έτσι, αφού πιάσαμε αρχές Ιουλίου και στην κορύφωση του περασμένου καύσωνα ,αποφασίσαμε να ξεκινήσουμε για το Φρακτό.
Ήταν η πρώτη φορά που θα ήμουν καλοκαίρι σε ένα τέτοιο δάσος και πραγματικά δεν ήξερα τι να περιμένω. Το μόνο σίγουρο ήταν ίσως η απουσία καιρικών φαινομένων που θα έδιναν μια πιο δραματική εικόνα στο όλο τοπίο.
Φτάσαμε νωρίς το πρωί του Σαββάτου και κατόπιν συνεννόησης με το δασαρχείο Δράμας αλλά και με λίγη τύχη, βρήκαμε τη μπάρα για το δασικο χωριο ανοιχτή.

Τώρα, γιατί μπάρα σε ένα δασικό χωριό;! 
 Με 500 χρόνια ανθρώπινης ..απουσίας το Παρθένο Δάσος του Φρακτού πέρα από ένα πανέμορφο δάσος εξελίχθηκε και σε ένα εργαστήρι της φύσης με τεράστια βιοποικιλότητα, προσελκύοντας μέσα του επισκέπτες αλλά  και επιστήμονες πολλών ειδικοτήτων.

Κατασκηνώσαμε δίπλα σε μια καλύβα και κάτω από μια άγρια μηλιά, αγαπημένο στέκι μιας  καφέ αρκούδας, που απ’ότι μάθαμε το Σεπτέμβρη επισκέπτεται συχνά για τα μεταμεσονύκτια “σνακ” της.

Η κατασκήνωση στην αγριομηλιά

Ετοιμάσαμε εξοπλισμό και πιάσαμε γοργά το μονοπάτι από το δασικό χωριό με πορεία βόρειανατολικά και τελικό προορισμό τους καταρράκτες .Ήταν μια σχετικά εύκολη διαδρομή συνολικού μήκους 10 χιλιομέτρων με υψομετρικές διάφορες μεταξύ  450μ.

Μονοπάτι από Δασικό χωριό προς καταρράκτες και πίσω.

Μπήκαμε στο δάσος -πάντα μια μαγική στιγμή- αισθήσεις και σώμα σε υπερδιέγερση, αλλά ταυτόχρονα γαλήνια και οικεία. Οξιές, ερυθρελάτη, δρυς και σημύδες. Το σκηνικό γύρω σου εντυπωσιακό, σε τίποτα δε θυμίζει τη συνήθη εικόνα που έχει κανείς για τη φύση της χώρας μας. Και όμως εκεί έξω στα βόρεια μονοπάτια υπάρχει για πολλούς μια άγνωστη Ελλάδα . .

Μονοπάτι προς καταρράκτες

Ζέστη, ακόμη και εκεί ..μετά από κάποια χιλιόμετρα πεζοπορίας γίνεται αφόρητη. Τα ψηλά δέντρα με τη σκιά τους, ο σωστός εξοπλισμός και η συνεχής ενυδάτωση βοηθούν την κατάσταση αλλά καμια φορά δεν είναι αρκετά. Ευτυχώς για μας όμως κάπου εκεί  ήρθε και η λύτρωση ,στο ρέμα, το φυσικό “air condition” του δάσους με συνεχή κύματα δροσιάς για να ξεκουράσει σώμα και πνεύμα. Το καλοκαίρι στο δάσος έχει τα μυστικά του και εμείς μόλις που είχαμε αρχίσει να τα ανακαλύπτουμε.

Στη διάβαση της ρεματιάς

Όχι πολύ μετά από αυτό το ευχάριστο διάλειμμα φτάσαμε στους καταρράκτες του  Φρακτού . Νομίζω ότι υπάρχουν λίγοι άνθρωποι στον κόσμο που δεν εκτιμούν την απόλαυση που προσφέρει μια τέτοια γωνιά της γης. Βέβαια εμείς αυτή τη φορά το απολαμβάναμε διπλά, καθώς ενώ δροσιζόμασταν στον καταρράκτη με ανοιξιάτικες θερμοκρασίες, οι υπόλοιποι  κάτω στην πόλη ψήνονταν με.. σαραντάρια.

Πρώτος καταρράκτης

Ολοκληρώσαμε νωρίς το απόγευμα τη διαδρομή και είχαμε αρκετό χρόνο για ξεκούραση και ενδιαφέρουσες γνωριμίες. Το επιστημονικό προσωπικό που έτυχε να είναι εκεί αυτές τις μέρες για καταμέτρηση αγριόγιδων (Φορέας διαχείρισης οροσειράς Ροδόπης ),μια ομάδα ορνιθολόγων, αλλά και ο διακεκριμένος εντομολόγος κ.Κουτρούμπας μας έδωσαν πολύτιμες πληροφορίες για το δάσος αλλά και μια εσωτερική ματιά στη ζωή τους και τις δυσκολίες που αντιμετωπίζει ο κλάδος σήμερα.                                                            Το βράδυ δίπλα στις σκηνές κύλησε όμορφα με ενα δροσερό ύπνο να ακολουθεί.

“Πρωινό με θέα στον Κήπο ”

Την επομένη, νωρίς το πρωί και με φρέσκια διάθεση, ξεκινήσαμε για μια άλλη δημοφιλή τοποθεσία του Φρακτού, τον “Κήπο των Βράχων”.

Στη διαδρομή με το αυτοκίνητο

Φτάσαμε εκεί κοντά με αυτοκίνητο και έπειτα ξεκίνησε μια μαγική πεζοπορική διαδρομή ανάμεσα σε φτέρες, ρυάκια και ένα πανέμορφο δάσος ερυθρελάτης, για να καταλήξουμε αργότερα σε ένα ξέφωτο με θέα αυτόν το τόσο ξεχωριστό κήπο.

Στο μονοπάτι προς το ξέφωτο
Στο μονοπάτι

Το τοπίο πραγματικά ονειρικό.. βράχος, βουνό και δάσος γίνονται ένα και συνθέτουν με τη σειρά τους μέρος ενός απόρθητου τείχους, για να προστατεύσει στα σπλάχνα του έναν αληθινά χαμένο κόσμο.

Πρωινή θέα
Ερυθρελάτη

Κατεβήκαμε για μια ακόμη δροσερή στάση στους καταρράκτες του Φρακτού και επιστρέψαμε στο camp.

Καθώς ετοιμαζόμασταν για αναχώρηση και λίγο πριν την επιστροφή στην καθημερινότητα, έκατσα να κάνω τη “σούμα”..Θα μπορούσα να σας αφηγηθώ τις πιο απίθανες στιγμές αυτού ταξιδιού, όπως για την κομψότητα ενός νεαρού θηλυκού ελαφιού ανάμεσα στις φτέρες, την επιβλητική σκιά που αφήνει πάνω σου ένας τεράστιος χρυσαετός ή τις δεκάδες πυγολαμπίδες που μας έκαναν παρέα όλο το βράδυ γύρω από τις σκηνές. Ίσως κάποια άλλη φορά όμως. Αυτή τη φορά νομίζω δεν είναι τόσο για τις στιγμές αλλά για τη γενικότερη αίσθηση. Και το καλοκαίρι στο δάσος είναι αλλιώς..έχει χρώμα αλλά όχι όπως το φθινόπωρο, έχει ηρεμία αλλά όχι όπως το χειμώνα, έχει ζωή αλλά όχι όπως την άνοιξη. .Η πεμπτουσία του δάσους βρίσκεται σε κάθε του εποχή, αλλά νομίζω ότι τελικά στο καλοκαίρι χωράνε όλες. .